>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی آماری وضعیت و زمینه های فعالیت علمای علوم دینی در ایران عصر سلجوقی  
   
نویسنده صدقی ناصر ,باقری توفیقی ناهید
منبع پژوهش هاي ايرانشناسي - 1396 - دوره : 7 - شماره : 1 - صفحه:49 -65
چکیده    یکی از تحولات تاریخی ایران عصر سلجوقی برتری یافتن موقعیت قشر اجتماعی موسوم به فقها و اهل شریعت اهل سنت در عرصه های آموزشی  و  اجتماعی و فرهنگی بود. با این که در مورد این پدیده در شکل گزاره های تاریخی کیفی تحقیقات قابل توجهی صورت گرفته و دیدگاه های مختلفی مطرح شده است، اما ابعاد و مصادیق تاریخی چنین امری به صورت دقیق مورد پژوهش قرار نگرفته است. در این نوشته تلاش شده است که بر اساس یافته ها و روش تحلیل آماری، موقعیت علمای دینی شناخته شده ایران عصر سلجوقی بر اساس فعالیت آنها در سه زمینه، یعنی فعالیت علمی، مذهب و حوزه های جغرافیایی، نشان داده شود. مبنای کار منابع تاریخی مهم چون الکامل ابن اثیر،  المنتظم ابن جوزی، وفیات الاعیان ابن خلکان ، سیاق تاریخ نیشابور عبدالغافر فارسی و الانساب سمعانی بوده است. بر اساس یافته های پژوهش، عراق عرب و خراسان پررونق ترین مراکز حضور و فعالیت علمای دینی در دوره سلجوقی بوده اند و عراق عجم در رتبه سوم قرار داشته است. همچنین از میان علمای دینی شناخته شده، در حدود 80 درصد آنها شافعی مذهب بوده اند. از حیث فعالیت فکری و آموزشی هم در حدود 70 درصد علمای دینی شناخته شده در علم حدیث فعالیت داشته اند. پیشینه تاریخی، مرکزیت سیاسی خراسان و عراقین عرب و عجم در دوره سلجوقی، تاسیس مدارس نظامیه در شهرهای مهم خراسان و عراق و حمایت های حکومت سلجوقی از مذهب شافعی و علوم نقلی اهل سنت در به وجود آمدن وضع مذکور تاثیر بسیار زیاد داشته است.
کلیدواژه تاریخ ایران، عصر سلجوقی، علمای دینی، علوم دینی، مذاهب اسلامی
آدرس دانشگاه تبریز, ایران, دانشگاه تبریز, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved