>
Fa   |   Ar   |   En
   مطالعه شاخص‌های جمعیت علف‌های هرز مزارع برنج شهرستان‌های استان گیلان  
   
نویسنده گل محمدی محمد جواد ,محمددوست چمن آباد حمید رضا ,یعقوبی بیژن ,اویسی مصطفی
منبع حفاظت گياهان - 1398 - دوره : 33 - شماره : 1 - صفحه:69 -84
چکیده    شناسایی علف‌های هرز مزارع برنج به عنوان اساسی‌ترین اقدام در مدیریت علف‌های هرز محسوب می‌شود. با آگاهی از فلور علف‌های هرز خاص در یک منطقه می‌توان در مورد روش‌های مدیریت آن‌ها برنامه‌ریزی کرد و تصمیم گرفت که می‌تواند باعث جلوگیری از تکرار اشتباهات برای کنترل علف‌های هرز در اثر عدم وجود اطلاعات کافی از علف‌های هرز هر منطقه باشد. به منظور شناسایی تکمیلی، پراکنش و تعیین غالبیت گونه‌های مختلف علف‌های هرز مزارع برنج در طول دوره رشد برنج، مطالعه‌ای سه‌ساله (1393 تا 1395) در 481 مزرعه از 16 شهرستان استان گیلان انجام شد. نمونه‌برداری بصورت تصادفی با روش سیستماتیک و مطابق الگوی w با استفاده از کوادرات 5/. در 5/. متر انجام شد. علف‌های هرز در هر مزرعه شناسایی و تراکم، درصد فراوانی، یکنواختی و شاخص وفور آن‌ها به تفکیک جنس و گونه تعیین شد. بر اساس شاخص غالبیت علف‌هرز، سوروف‌ (echinochloa crussgalli) در شهرستان‌های آستانه‌اشرفیه، املش، انزلی، رشت، رودسر، سیاهکل، فومن، لاهیجان و لنگرود بالاترین شاخص را در بین 66 گونه شناسایی شده داشت. قاشق‌واش (alisma plantagoaquatica) در شهرستان‌های آستارا و رضوانشهر بیشترین شاخص غالبیت و فراوانی را دارد. بندواش آبزی (paspalum distichum) از گونه‌های غالب در شهرستان‌های شفت، تالش و ماسال بود که بیشترین شاخص غالبیت را به خود اختصاص داد. اویارسلام زرد (cyperus esculentus) در شهرستان صومعه‌سرا بیشترین شاخص غالبیت را دارد. شاخص شانون وینر و سیمپسون در شهرستان تالش به ترتیب با 2.85 و 0.916 دارای بالاترین مقدار و در شهرستان رودبار به ترتیب با 1.97 و 0.749 دارای کمترین مقدار بود. در کل مزارع استان گیلان و در بین باریک‌برگان بالاترین یکنواختی و غالبیت برای سوروف به ترتیب با 34.7 درصد و 132.1، در جگن‌ها، اویارسلام زرد دارای بالاترین یکنواختی و غالبیت به ترتیب با 22.8 درصد و 88.8 و در پهن‌برگان، گل‌آردی به ترتیب 14.5 درصد و 66.25 فراوانی و غالبیت را نشان داد. نتایج نشان داد که در منطقه‌ای با غنای گونه‌ای پایین ولی تراکم بالا به دلیل استفاده از برخی روش‌های مدیریتی خاص، برخی علف‌های هرز غالب می‌شوند. بدین منظور کشاورزان برنجکار می‌بایستی در روش‌های مدیریتی علف‌های هرز تغییراتی را ایجاد کنند. در مجموع، نتایج این تحقیق نشان داد که مدیریت علف‌های هرز برنج استان در وضعیت مطلوبی قرار ندارند.
کلیدواژه تنوع گونه ای، شانون وینر، علف هرز، غالبیت
آدرس دانشگاه محقق اردبیلی, دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی, گروه زراعت و اصلاح نباتات, ایران, دانشگاه محقق اردبیلی, دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی, گروه زراعت و اصلاح نباتات, ایران, موسسه برنج کشور, بخش گیاهپزشکی, ایران, دانشگاه تهران، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی, گروه زراعت و اطلاح نباتات, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved