>
Fa   |   Ar   |   En
   چگونگی سازماندهی سوره‌های قرآن از نگاه زرقانی در بوته نقد  
   
نویسنده جودوی امیر ,آسایش مریم
منبع پژوهشنامه معارف قرآني - 1396 - دوره : 8 - شماره : 30 - صفحه:131 -147
چکیده    زرقانی از مولفان برجسته در زمینه تالیف کتب علوم و تاریخ قرآنی است و از آنجا که موضوع سازماندهی سورهای قرآن در بین مباحث تاریخ قرآنی اهمیت ویژه‌ای دارد، پژوهش حاضر تلاش نموده که با روش تحلیلی‌ انتقادی به ارزیابی، نقد و بررسی نظرات وی در این زمینه بپردازد و به دنبال تشخیص واقعیت باشد. ادعای زرقانی درباره توقیفی یا اجتهادی بودن سازماندهی سوره‌های قرآن در کتاب مناهل العرفان فی علوم القرآن، تفکیکی است. وی درباره چگونگی سازماندهی همه سوره‌های قرآن ادعای واحدی ندارد و بخشی را توقیفی و بخشی را اجتهادی می‌داند و در اثبات این ادعا، بر این دلایل تکیه می‌زند: الف) پذیرش این نظریه از ناحیه بعضی عالمان بزرگ، ب) وجود روایاتی صریح در توقیفی بودن بخشی از سوره‌های قرآن و سکوت درباره بخشی دیگر و ج) وجود روایاتی معتبر درباره اجتهادی بودن بخشی از سوره‌های قرآن، اما دلایل وی به ترتیب با قوانین ذیل خدشه می‌پذیرد: 1 نفی شخصیت‌گرایی و لزوم عرضه دلیل بر این ادعا، 2 نفی نشدن ماعدا در اثبات یک شیء، 3 اذَا جاءَ الاحتمال بطل الاستدلال و 4 اِذَا تَعَارَضا تَسَاقَطَا. بر این اساس، اگر هم این ادعا درست باشد که در واقع، چنین نیست و رقیبانی قوی در کنار دارد، پشتوانه دلالتی نیرومند نیز ندارد.
کلیدواژه زرقانی، مناهل‌العرفان، سازماندهی سُوَر قرآنی، توقیفی بودن سوره‌ها، اجتهادی بودن سوره‌ها
آدرس دانشگاه یزد, ایران, دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم, ایران
پست الکترونیکی asaieshm@gmail.com
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved