>
Fa   |   Ar   |   En
   تامّلی در ماهیت و قلمرو اراده در تحقّق مسئولیت کیفری  
   
نویسنده جعفری مجتبی
منبع پژوهش حقوق كيفري - 1395 - دوره : 4 - شماره : 15 - صفحه:121 -142
چکیده    ارتکاب رفتار مادّی شرط لازم برای تحقّق مسئولیت کیفری در حقوق کیفری کنونی است. چنانکه امروزه در هیچیک از نظام‌های حقوقی دنیا صرف اندیشه مجرمانه قابل مجازات نیست. مسئولیت کیفری زمانی ایجاد خواهد شد که فردی با عبور از اندیشه مجرمانه عملاً رفتاری را انجام دهد که قانونگذار منع کرده است. با این همه، نباید از این حکم چنین استنباط کرد که ارتکاب رفتار مادّی شرط کافی برای تحقّق مسئولیت کیفری است. در واقع، رفتار مادّی اگرچه برای تحقّق مسئولیت کیفری ضروری است امّا کافی نیست و لازم است که این رفتار با ارادة آزاد صورت گرفته باشد. از این رو، اگر مرتکب اراده‌ای در انجام آن رفتار نداشته باشد هیچ نوع مسئولیت کیفری تحقّق نخواهد یافت. این حکم همزمان شامل جرایم مادّی صرف و جرایم دارای عنصر روانی است. امّا نکته مهمّی که در اینجا باید مورد توجّه قرار گیرد تشخیص ارادی بودن یا نبودن رفتار ارتکابی متّهم است. در این مقاله، سعی کرده‌ایم با یک تحلیل و تدقیق فلسفی مولفه‌های لازم برای ارادی بودن یک رفتار را مشخّص نماییم تا بدین ترتیب رفتارهای غیر ارادی قابل تشخیص باشند. تشخیص رفتارهای غیر ارادی از این جهت حائز اهمیّت است که مرتکب را از تیغ مجازات رها خواهد کرد.
کلیدواژه مسئولیت کیفری، اراده، رفتار ارادی، رفتار غیر ارادی، اخلاق
آدرس دانشگاه سمنان, گروه حقوق کیفری و جرم شناسی, ایران
پست الکترونیکی dr.mdjafari@gmail.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved