>
Fa   |   Ar   |   En
   رفع مسیولیت کیفری بر اثر جهل حکمی  
   
نویسنده صبوری پور مهدی
منبع پژوهش حقوق كيفري - 1394 - دوره : 3 - شماره : 10 - صفحه:65 -87
چکیده    یکی از ارکان تشکیلدهنده جرم، عنصر معنوی است و از اجزا مهم عنصر معنوی، علممرتکب به وصف مجرمانه رفتارش است؛ اما این جز مهم در گذر زمان در قالب اصل مفروضبودن علم به حکم، خلاصه و از واقعیت خود تهی گشته و همین امر نیز باعث شده که ابعاد مختلفآن کمتر مورد توجه قرار گیرد. جهل به حکم دارای گونههای مختلفی است که تاثیر آنها برمسیولیت کیفری، به یک اندازه نیست. جهل حکمی مستقیم، جهل حکمی غیرمستقیم غیرکیفری وجهل حکمی غیرمستقیم کیفری، سه گونه جهل حکمی هستند که در این نوشتار مورد بررسی قرارگرفتهاند و ضمن تببین مفهوم هر یک، تاثیر آنها بر مسیولیت کیفری ارزیابی شده است . جهلحکمی مستقیم ناظر به زمانی است که مرتکب، نسبت به اصل حکم کیفری موجد جرم جاهل بودهاست. در مقابل، جهل حکمی غیرمستقیم، هنگامی مطرح میشود که در یک حکم کیفری، بهطور صریح یا ضمنی، به حکمی دیگر ارجاع داده شده و مرتکب نسبت به حکم اخیر جاهل است.جهل حکمی » این نوع جهل، بسته به ماهیت قانون ثانوی که مرتکب نسبت به آن جاهل بوده، بهتقسیم میشود. گونه نخست که بهغلط « جهل حکمی غیرمستقیم کیفری » و « غیرمستقیم غیرکیفریدر بسیاری از منابع به عنوان جهل به موضوع توصیف شده است، باعث رفع مسیولیت کیفریمرتکب میشود و گونه دوم، میتواند تخفیف مجازات مرتکب را در پی داشته باشد. گونه سومیاز جهل حکمی غیرمستقیم نیز در حقوق کیفری ما قابل تصور است و آن هنگامی است کهمرتکب نسبت به حکم شرعی موثر در حکم کیفری جاهل باشد. قانون مجازات اسلامی در بابجهل حکمی غیرمستقیم و نیز جهل به حکم شرعی، حکم کلی و دقیق ندارد و لازم است مقنن درخصوص رفع این نقصان تدبیری بیندیشد.
کلیدواژه شبه ,علم به حکم ,جهل به قانون دیگر ,مسیولیت کیفری
آدرس دانشگاه شهید بهشتی, استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی, ایران
پست الکترونیکی m_sabooripour@sbu.ac.ir
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved