>
Fa   |   Ar   |   En
   تبدیل قصاص در حقوق کیفری ایران  
   
نویسنده مرادی حسن
منبع پژوهش حقوق كيفري - 1396 - دوره : 6 - شماره : 21 - صفحه:73 -114
چکیده    در کنار تاسیسات حقوقی همچون معافیت‌های «قانونی» و «قضایی» ، نهاد «تبدیل مجازات» قرار دارد. تبدیل مجازات در مفهوم اعم اقدامی در راستای فردی کردن مجازات، جلوگیری از تضییع حقوق مجنی علیه یا اولیای دم، جلوگیری از وهن دین، تحدید استفاده از زندان‌ و نیز تحقق عدالت قضایی و تعذیبی عادلانه است. در حال حاضر تبدیل مجازات در حوزه مجازات‌های حدود، قصاص و تعزیرات جاری است. لیکن پرسش اساسی این است که آیا جهات تبدیل قصاص عیناً همان است که در تعزیرات یا حدود مقرر است یا هر یک از اینها تابع احکام و ضوابط خاص خود می‏باشند؟ تبدیل مجازات های تعزیری به دو نوع «قانونی» و «قضایی» تقسیم می شود. تبدیل قانونی به شدت تابع شرایط مقرر در قانون است و تبدیل قضایی اصولاً تابع شرایط تخفیف مجازات می‌باشد و تشخیص آن به قاضی محکمه محول شده است. اما تبدیل حد همچون تبدیل قانونی تابع شرایط مقرر در قانون و منوط به موافقت مقام رهبری یا رییس قوه قضاییه می‏باشد. در مجازات های قصاصی دو نوع تبدیل «اجباری» یا «قانونی» و «شخصی» یا «اختیاری» قابل اجراست. هنگامی که قصاص شرعاً جایز یا ممکن نباشد، اجباراً به دیۀ مقدّر تبدیل می‏گردد.لیکن تبدیل شخصی ییا اختیاری از هر جهت صرفاً بسته به نظر صاحبِ حق قصاص اعم از مجنی علیه یا اولیای دم و جانی بوده و دادگاه در رد یا قبول آن هیچگونه اختیاری نداشته و نمی تواند با آن مخالفت کند؛ حتی اگر آن را به صلاح جامعه نداند فلذا تبدیل قصاص با سایر انواع تبدیل های تعزیری و حدی از تفاوت های اساسی برخوردار می باشد.
کلیدواژه تبدیل، تخفیف، تشدید، مجنی علیه، ولیّ دم، کیفرزدائی، قصاص
آدرس دانشگاه علامه طباطبایی, ایران
پست الکترونیکی hmoradi38@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved