>
Fa   |   Ar   |   En
   حاشیه نشینی به مثابه آپاندیسیت شهری (مورد مطالعه: جعفرآباد– کرمانشاه)  
   
نویسنده نقدی اسداله ,زارع صادق
منبع برنامه ريزي منطقه اي - 1391 - دوره : 2 - شماره : 5 - صفحه:65 -81
چکیده    طی چند دهه اخیر شهرنشینی در ایران از رشد شتابانی برخوردار بوده است. یکی از پیامدهای این رشد شتابان، شکل گیری حاشیه-ها و محلات اسکان غیررسمی در اطراف شهرها است. در شهر کرمانشاه نیز طی دوره مذکور نرخ رشد شهری انفجاری رخ داده و مهاجران زیادی در حاشیه های این شهر بویژه در بزرگترین حاشیه آن یعنی جعفرآباد مستقر شده اند، از یکسو نسبت قابل توجه جمعیت این حاشیه و از سوی دیگر بافت اجتماعی و اقتصادی آن، مطالعه روی این محله را ضروری می نماید. در اینجا موضوعاتی همچون علل مهاجرت، دوره زمانی و منشا جغرافیایی مهاجران، وضعیت تحصیلات، آرزوها و مشکلات در حاشیه ها، وضعیت اقتصادی خانوار و کم و کیف مسکن، بُعد خانوار، تعلق شهروندی، آسیب های اجتماعی، رضایت از زندگی در شهر و بطور کلی سیمای اجتماعی- اقتصادی حاشیه جعفرآباد، بررسی شده است. روش مطالعه حاضر پیمایشی مبتنی بر «پرسشنامه محقق ساخته» با حجم نمونه شامل 374 نفر از حاشیه نشینان جعفرآباد کرمانشاه می باشد که با استفاده از نمونه گیری خوشه ای مورد مصاحبه قرار گرفته اند. یافته ها بیانگر آن است که بیش از هفتاد درصد سکنه در خانه های با بیش از 5 نفر زندگی می کنند. نزدیک به تمامی (97 درصد) خانه ها به صورت قولنامه ای تملک شده اند. برخورداری از آب، گاز و برق بسیار بالاست. نرخ بیکاری بالا و ناپایداری شغلی به همراه تنوع مشاغل کارگری ویژگی بارز ساکنان است. عمده اندک درآمد خانوارها صرف خوراک و پوشاک می شود (89 درصد) و هزینه های دیگر مانند درمان ناچیز است. اغلب وضعیت پس از مهاجرت را بهتر ارزیابی کرده اند. علل اقتصادی مهاجرت در رتبه اول مطرح است. شبکه اجتماعی و مهاجرت تبعی بسیار موثر بوده است. رضایت از خدمات شهری و سازمان های متولی متوسط است. نرخ آسیب های اجتماعی بالاست و میزان تعلق شهروندی به نسبت سایر شهرها بالاتر، و تمایل به مشارکت در امور شهر و محله نیز بیشتر است. بر اساس یافته های استنباطی تحقیق نیز بین سابقه سکونت و رضایت از عملکرد نهادهای رسمی همبستگی منفی و ضعیفی وجود داشت اما معنی دار نبود. مسن ترها رضایت بیشتری از عملکرد نهادهای و مشارکت اجتماعی بیشتری نسبت به جوان-ترها داشته اند. همچنین بین زنان و مردان در نمونه مورد بررسی از لحاظ نگرش به وجود آسیب های اجتماعی تفاوت معنی داری وجود نداشت اما نگرش به وجود آسیب اجتماعی بر حسب سطح تحصیلات تفاوت وجود داشت یعنی پاسخگویانی که از سطح تحصیلات بالاتری برخوردارند نگرش آنها به وجود آسیب های اجتماعی متفاوت از کسانی است که دارای سطح تحصیلات پایین تری هستند.
کلیدواژه حاشیه نشینی ,مسایل شهری ,مسایل اجتماعی مهاجران ,جعفرآباد کرمانشاه
آدرس دانشگاه بوعلی سینا, ایران, دانشگاه بوعلی سینا, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved