>
Fa   |   Ar   |   En
   بزرگ‌نمایی نقش بیگانگان در نهضت تحریم تنباکوو تاثیر آن بر تاریخ‌نگاری نهضت  
   
نویسنده مظاهری ابوذر
منبع مطالعات انقلاب اسلامي - 1398 - دوره : 16 - شماره : 59 - صفحه:133 -154
چکیده    نهضت تحریم تنباکو در شرایطی به‌وقوع پیوست که میان دو قدرت استعماری روس و انگلیس رقابت شدیدی بر سر ایران در جریان بود. انگلیس و روس هرکدام به میزان اهداف و منافعشان با نهضت تحریم تنباکو مرتبط بودند. انگلیس صاحب‌امتیاز رژی بود و روس که تلاش می‌کرد به‌منظور محدودسازی نفوذ انگلیس و احیای نفوذ از‌دست‌رفته خود مانع از به نتیجه رسیدن امتیاز رژی شود. این زمینه باعث شده برخی تحلیل‌گران نقش زیادی برای این رقابت در نهضت تحریم قائل شده، تا جایی که برخی نهضت تحریم را طرح مشخص و از پیش‌طراحی شده روس‌ها قلمداد می‌کنند. سوال اصلی تحقیق این است که آیا رقابت روس و انگلیس در ایران به میزانی بوده که بتوان واقعه تحریم تنباکو را محصول آن دانست؟ آیا اساساً نهضت تحریم تنباکو به نحوی که اتفاق افتاد، می‌توانست اهداف و منافع روسیه را در تقابل با انگلیس تامین کند. در این مقاله تلاش شده با روش تحلیلی تاریخی و به تکیه بر اسناد و منابع دسته اول، ابتدا کیفیت و کمیت این رقابت مورد‌بررسی قرار گیرد و میزان واقعی نفوذ روسیه مورد ارزیابی قرار گیرد و سپس با نگاه انتقادی به بررسی دیدگاه‌هایی بپردازد که نهضت تحریم تنباکو را برنامه روس‌ها برای تضعیف انگلیس معرفی می‌کنند.
کلیدواژه امتیاز رژی، نهضت تحریم، رقابت روس و انگلیس، توهم توطئه، اصالت نهضت
آدرس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره), گروه معارف انقلاب اسلامی, ایران
پست الکترونیکی abozar.mazahero@chmail.ir
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved