>
Fa   |   Ar   |   En
   ویژگی‌های منظر فرهنگی عشایر بختیاری و تاثیر آن در ساختار معماری کوچ‌نشینی  
   
نویسنده دانائی نیا احمد ,ایل بیگی پور فرانک
منبع باغ نظر - 1396 - دوره : 14 - شماره : 57 - صفحه:63 -74
چکیده    بیان مسئله : منظر فرهنگی، منظر متاثر از فرهنگ و برآمده از تعامل بین انسان و طبیعت در طول زمان است. در این میان، فرهنگ نقش عامل و طبیعت نقش واسطه را بر عهده داشته و منظر فرهنگی محصول این دو است. منظر فرهنگی اقوام ایران بسیار متنوع و گوناگون است؛ به طوری که در مکان‌های جغرافیایی به ظاهر مشابه نیز شاهد تفاوت‌های عمیق و بعضاً متفاوت آنها با یکدیگر هستیم. باید اذعان داشت که عدم توجه به عناصر منظر فرهنگ‌‌ساز در دهه‌های اخیر سبب از بین رفتن برخی از خصوصیات بومی و تخریب منظر فرهنگی عشایر شده‌است. شناسایی این عوامل کمک شایانی به استمرار حیات این میراث غنی و احیای این مناظر می‌کند. در این پژوهش در پی یافتن این تفاوت‌ها و عوامل به وجودآورنده آنها در بین این اقوام و تاثیر آن بر الگوی مسکن و ساختار معماری آنها و به طور خاص، در بین عشایر بختیاری هستیم. سوالی که مطرح می‌شود این است که آیا گون‌به‌گون شدن فرهنگ سبب شکل‌گیری مناظر فرهنگی متفاوتی می‌شود؟ و اگر چنین است، متغیرهایی که سبب شکل‌گیری فرهنگ عشایر می‌شوند، کدامند و چگونه در معماری آنان نمود پیدا می‌کند؟ هدف : پژوهش حاضر با تکیه بر مطالعات میدانی، به بررسی مهم‌ترین ویژگی‌های منظر فرهنگی عشایر پرداخته و تاثیر این ویژگی‌ها را بر ساختار معماری آنها در قالب بحث منظر فرهنگی بررسی می‌کند. بنابراین هدف انجام مطالعات معماری عشایری و بررسی شناخت ویژگی‌های منظر فرهنگی آنان، تلاش برای شناسایی و ارایه الگوی منظر فرهنگی برآمده از زندگی عشایری است.روش تحقیق : پژوهش مبتنی بر روش کیفی و به لحاظ روش‌شناسی بر توصیف و تحلیل متکی است.نتیجه‌گیری : یافته‌ها مبین آن است که عامل اقلیم، مرتع، کوچ، قرارگاه‌های عشایری، معیشت، مصالح و تکنولوژی ساخت و منابع در دسترس، جایگاه زن، سنت و زبان، تفریح و سرگرمی، مذهب، دین و باورها، رنگ، امنیت و خویشاوندی در ایجاد الگوی منظر فرهنگی عشایر نقش به سزایی دارند. نتایج نشان می‌دهد که عوامل جغرافیایی و اقتصادی بر شکل‌گیری فرم چادر و نحوه قرارگیری آنها، استفاده از مصالح بوم‌آورد و ساخت بناهای مکمل اثرگذار است. عامل باور بر رنگ‌های مورد استفاده، استقرار مطبخ در چادر و جایگاه زنان موثر است. عامل مهم نیاز با تشکیل قرارگاه اجتماعی و قرارگیری چادرها به نحوی که دید هر چادر دیگری را تکمیل کند و فضاهای مرتبط با تفریح و سرگرمی مانند «کٌله» بر معماری عشایر تاثیر می‌گذارد.
کلیدواژه انسان، طبیعت، قرارگاه عشایری، فرهنگ، ایل بختیاری، معماری
آدرس دانشگاه کاشان, دانشکده معماری و هنر, گروه معماری, ایران, دانشگاه فیض کاشان, ایران
پست الکترونیکی feilbeigipoor@gmail.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved