>
Fa   |   Ar   |   En
   تدوین مدل کاربردی تبیین ساختار ذهنی نقشه‌های شناختی مردم از طریق تحلیل‌های ریخت‌شناختی-فضایی بافت‌های شهری موجود نمونه موردی : بافت تاریخی شهر کرمان  
   
نویسنده غربا ندا ,طبیبیان منوچهر
منبع باغ نظر - 1396 - دوره : 14 - شماره : 54 - صفحه:33 -46
چکیده    در نظریه‌های شهرسازی، مزایای زیادی برای کاربست رویکرد ساختاری یاد شده است. با این حال، در حرفه برای تعیین ساخت اصلی از روش‌های ذهنی-شهودی (و نه عینی) بهره گرفته شده و عمدتاً معادل شبکه معابر اصلی و کاربری‌های عمومی اطراف دانسته می‌شود. از آنجا که ساختار مفهومی ذهنی که در آن نحوه ترکیب اجزا با یکدیگر به‌گونه‌ای که یک کل ایجاد شود، دانسته شده، در این تحقیق قصد بر آن است که برای استخراج ساختار ذهنی مردم از بافت، سازوکاری عینی تدوین شود. بر این اساس این تحقیق در پی پاسخ‌گویی به این سئوال است کدام عناصر و تحلیل عینی تاثیر بیشتری در تبیین ساختارهای موجود در نقشه‌های شناختی را دارند؟ در این راستا نقشه‌های شناختی مردم از طریق ترسیم‌های کروکی و مصاحبه جمع‌آوری و ساختار موجود در آن در سه بعد کالبدی، عملکردی و معنایی استخراج شد. تحلیل ارزش‌های مکانی مرتبط با شبکه معابر و کاربری زمین در سیستم اطلاعات جغرافیایی و کیفیت‌ها و روابط فضایی با استفاده از تحلیل چیدمان فضایی صورت گرفت. هم‌پیوندی فضایی بین ساختارهای ذهنیِ نقشه‌های شناختی از یک‌سو و تحلیل‌های عینی معابر، کاربری‌ها و چیدمان فضایی از دیگر سو نشان داد که تحلیل«عمق محوری» بهترین تبیین‌کننده بعد کالبدی ساختار ذهنی (correlation = 0.72361, sig. <0.001)، تحلیل «عمق متوسط فضای محدب» بهترین تبیین‌کننده بعد عملکردی (correlation = 0.66973, sig. <0.001) و تحلیل «هم‌پیوندی فضای محدب» بهترین تبیین‌کننده بعد معنایی (correlation = 0.44744, sig. <0.001) است. بر این اساس نتیجه‌گیری می‌شود که برای تبیین ساختار نقشه‌های شناختی مردم می‌توان از تحلیل‌های عینی بافت‌های شهری موجود استفاده کرد. برخلاف تئوری‌های موجود، این مقاله نشان داد که الگوی قطعه‌بندی و کاربری زمین نمی‌توانند به صورت معنی‌داری ساختار نقشه‌های شناختی را تبیین کنند؛ در حالی‌که تحلیل‌های فضایی از بالاترین میزان تبیین ساختار نقشه‌های شناختی برخوردارند. شبکه معابر اصلی نیز در انطباق با تئوری موجود، همچنان تبیین‌کننده مناسبی برای هر سه بعد ساختار ذهنیِ نقشه‌های شناختی است.
کلیدواژه ساختار، نقشه ذهنی، تحلیل عینی بافت، هم‌پیوندی فضایی، بافت تاریخی
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین, گروه شهرسازی, ایران, دانشگاه تهران, ایران
پست الکترونیکی matabibian@yahoo.com.au
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved