>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی نقوش فلزکاری غرب ایران (قرن7و8 ه.ق) با تاکید بر دو اثر موزه رضا عباسی «لگن و مجمعه»  
   
نویسنده گوران یگانه ,نجفی آراز ,طاووسی محمود
منبع باغ نظر - 1397 - دوره : 15 - شماره : 59 - صفحه:57 -70
چکیده    بر اساس شواهد مادی و منابع مکتوب موجود، سهم و نقش فلزکاری خراسان به ویژه در قرن 6 ه.ق که یکی از فعال‌ترین و برجسته‌ترین مکاتب فلزکاری در دورۀ اسلامی بوده در بروز تحولات اساسی در فن ساخت و تزیین آثار فلزی مشخص شده و جایگاه ممتازی به آن بخشیده است. بعد از حملۀ ویرانگر مغول و نابودی خراسان و فرار هنرمندان به سوی غرب، مکتب موصل در شمال عراق به همان جایگاه رفیعی رسید که پیشتر متعلق به خراسان بزرگ بود. گرچه تا آخر سدۀ 7 ه.ق سبک مسلط بر فلزکاری ایران در تلفیقی از سبک‌های ایرانی و موصلی است لیکن شهرت آثار موصلی سبب شد که به اشتباه غالب اشیاء نفیس تولید شده در آن مقطع زمانی را موصلی بدانند. در حالی که بخش گسترده ای از نقوش و مضامین تزیینی راه یافته در این حوزه به واقع نمودی از استمرار تجارب هنرمندان ایرانی اسلامی با هویتی نوگراست که هنرمندان با توجه به فرهنگ عصر و منطقه خویش از آنها بهره گرفتند.از این رو به ارزیابی و بررسی مضامین، نقوش تزیینی و فرم دو نمونه ی فلزی (لگن و مجمعه) موزه رضاعباسی پرداخته‌ایم تا با وجود برخی ویژگی‌های مشترک سبک خراسان و موصل، اصالت ایرانی آنها را اثبات کنیم. این مقاله با روش تحقیق توصیفی تحلیلی و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای با هدف تعیین خاستگاه دو اثر فلزی قرن7و8 ه.ق موزۀ رضا عباسی و همچنین تحلیل جداگانه مضامین و نقوش تزیینی، در صدد یافتن پاسخ قانع کننده و مستدل برای اصالت ایرانی و تداوم سبک خراسانی در هر یک از آثار فوق است. نتیجه یافته‌ها نشان می‌دهد به رغم استفاده از برخی عناصر تزیینی غیر بومی در این آثار، انتساب آنها به خارج از مرزهای امروزی ایران توجیه پذیر نبوده و از نظر نویسندگان این مقاله آثار مذکور در غرب ایران تولید شده‌اند.
کلیدواژه موزه رضا عباسی، مکتب فلزکاری خراسان، موصل
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر, ایران, دانشگاه تربیت مدرس, گروه زبان باستان شناسی, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved