>
Fa   |   Ar   |   En
   تاملی بر فرآیند معناپردازی مجموعه تاریخی سعدالسلطنه قزوین و خوانش هویت کنونی آن از منظر پدیدارشناسی  
   
نویسنده سخاوت دوست نوشین ,البرزی فریبا
منبع باغ نظر - 1397 - دوره : 15 - شماره : 59 - صفحه:29 -42
چکیده    نگرش معناگرایانه به فضای معماری و واکاوی لایه‌های مختلف ذهنی و عینی آن از موضوعات حایز اهمیت در حوزه مطالعات معماری است. از میان روش‌های فکری و فلسفی موجود با قابلیت بررسی عمیق معنامندی فضای معماری، رویکرد پدیدارشناسانه به مکان با گستره‌ای وسیع در شناخت پدیده‌ها است که با در نظر داشتن مفهوم مکان و محوریت نقش انسان و تجارب او در درک فضای معماری، تاثیر بسزایی در خوانش صحیح مکان دارد. بدین‌ترتیب در پژوهش حاضر با به کار بردن روش پدیدارشناسی در یافتن ارتباط میان بازتاب معانی محیط تاریخی و هویت آن خوانشی از مجموعه تاریخی سعدالسلطنه صورت گرفته ‌است. این مجموعه تاریخی با عنوان کاروانسرا در عصر صفوی کاربرد داشته و در چند سال اخیر به دنبال بازسازی‌های صورت گرفته در قالبی بدیع و به عنوان فضای معماری پویا مطرح شده ‌است. پژوهش حاضر درصدد پاسخگویی به میزان اثرگذاری جنبه‌های مختلف معنایی مجموعه سعدالسلطنه در اهمیت کنونی و هویت خاص نمونه مورد بررسی در مقایسه با سایر فضاهای تاریخی در فضای شهری است. در این راستا فرض بر آن است که در بازخوانی هویت این مجموعه تاریخی از منظر پدیدارشناسی، علاوه بر کالبد ارزشمند بنا به جهت خلق تجربه حسی غنی، آنچه پویایی و حیات هویت کنونی آن ‌را رقم می‌زند، هماهنگی و قرابت با زمینه‌های اجتماعی مکان و به تبع آن دلالت‌های فرهنگی، برداشت‌های ذهنی و ادراکی مخاطبان از فضا است که جنبه‌های خاص هویت مجموعه را در دلالت‌های ذهنی و مفهومی جستجو می‌کند. با نظر به فرضیه مطرح شده هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش زمینه‌های مفهومی، ذهنی، اجتماعی، فرهنگی تاریخی مکان در رابطه با تجارب شخصی و ادراکی از کالبد ارزشمند مجموعه تاریخی سعدالسلطنه از منظر پدیدارشناسی، در مسیر بررسی علت پایداری هویت آن در عصر حاضر است. بدین‌ترتیب لزوم تفسیر معنا و تحلیل‌های کالبدی و اجتماعی به عنوان شالوده اصلی پژوهش ایفای نقش کرده و با تکیه بر این موارد روش تحقیق پژوهش حاضر از نوع کیفی، با رویکرد پدیدارشناسانه اول شخص و اگزیستانسیال به مبانی مرتبط با مکان و به روش توصیفی تحلیلی، با کاربست روش کدگذاری آزاد، محوری و گزینشی انتخاب شده ‌است.نتیجه پژوهش در خوانش پدیدارشناسانه هویت خاص مجموعه سعدالسلطنه نشان از اهمیت ارتباط تعاملی بنا و آمیختگی آن با دلالت‌های ذهنی رفتاری، فرهنگی و اجتماعی شهروندان دارد که صرف ویژگی‌های عمومی فضاهای تاریخی چون جذابیت‌های بصری و ارزش‌های معماری، در پیوند با خصوصیات معنادار نمونه مورد بررسی و تعامل با تجارب و ادراک مخاطبان فضا، بر هویت خاص مجموعه و ماندگاری آن در خاطره جمعی مردم تاکید داشته ‌است.
کلیدواژه پدیدارشناسی، معناپردازی، هویتمندی، تجربه و ادراک حسی از مکان، مجموعه سعدالسلطنه قزوین
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین, دانشکده معماری و شهرسازی, گروه معماری, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین, دانشکده معماری و شهرسازی, گروه معماری, ایران
پست الکترونیکی faalborzi@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved