>
Fa   |   Ar   |   En
   تداوم فرهنگی در نقاشی مدرن عراق بین سال های 1950 و 1980  
   
نویسنده شریفیان شکیبا ,محمدزاده مهدی ,نف سیلویا ,مهرایین مصطفی
منبع باغ نظر - 1396 - دوره : 14 - شماره : 47 - صفحه:39 -48
چکیده    از سال های 1950 ، یعنی آغاز تکوین هنر مدرن عراقی، جریان «بازگشت به ریشه ها » اندیشه محوری و جدایی ناپذیر از هنر مدرن عراق بوده است. اکثر هنرمندان مدرن نسل اول، از جمله جواد سلیم و شاکر حسن السعید، ایده تداوم فرهنگی و پیوند سنت و مدرنیته و «الهام از میراث »  را محور اصلی آفرینش هنری خود قرار دادند و این رویکرد را به نسل های بعدی منتقل کردند. پژوهش حاضر علاوه بر توصیف و تحلیل آثار منتخب هنرمندان عراقی در این دوره، سیر تکوین هنر مدرن عراقی را مورد بررسی قرار داده و می کوشد به این پرسش پاسخ گوید : چه عوامل اجتماعی فرهنگی زمینه ساز شکل گیری هنر نقاشی شده اند که در درون خود سعی در ایجاد پیوند میان انگاره ای مدرن و سنتی و تداوم بخشی به سنت دارند. برای پاسخگویی به این پرسش می کوشیم مبتنی بر نظریه روبرت وسنو، جامعه شناس فرهنگ آمریکایی، به آزمون این فرضیه بپردازیم که اگرچه شکل گیری و تولید عینی این جنبش ریشه در «بسیج منابع » دارد، محتوا و جهت گیری هنری این جنبش نقاشی (یعنی تداوم بخشی به سنت در کنار پرداختن به انگاره های مدرن) تحت تاثیر عواملی همچون «افق اجتماعی « ،» بافت گفتمانی موجود » و «سرمایه فرهنگی » این نقاشان تعیین شده است. نتایج حاصل از پژوهش حاضر که به روش تحلیلی تاریخی به انجام رسیده نشان می دهد که هنرمندان مدرن عراق با استفاده از چهار منبعِ پیشااسلامی یا بین النهرینی، اسلامی، مدرن و فرهنگ عامه، نقاشی هایی را خلق کردند که در عین مدرن بودن، عراقی است و می توان آن را به درستی «هنر مدرن عراق » نامید. تاثیر این منابع را می توان در قالب فرم و محتوا یا به عبارت دیگر در زیبایی شناسی این آثار مشاهده کرد، که از آن میان می توان به کاربرد چشم های درشت و اغراق آمیز سومری، خطوط دورگیری ضخیم رایج در نگارگری عباسی، رنگ های بومی و تعویذها، حروف و خوشنویسی اسلامی، هلال، گنبد و مضامینی چون واقعه کربلا اشاره کرد. می توان گفت هنرمند عراقی از فرم و محتوایی استفاده می کند که پیوند هر چه بیشتر او را با «مکان »، که کشور عراق است به تصویر بکشد، چراکه مکان مهم ترین عنصر تامین و حفظ هویت است
کلیدواژه نقاشی مدرن عراق، هنر اسلامی، هنر پیشااسلامی، فرهنگ عامه، هنر مدرن، بسیج منابع، افق اجتماعی، بافت گفتمانی
آدرس دانشگاه هنر اسلامی تبریز, ایران, دانشگاه ژنو, سوئیس, دانشگاه علوم تحقیقات, ایران
پست الکترونیکی ms.mehraeen@gmail.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved