>
Fa   |   Ar   |   En
   تصویر ایزدبانوان در روایت‌های داستانی بهرام بیضایی  
   
نویسنده وهابی دریاکناری رقیه ,حسینی مریم
منبع زن در فرهنگ و هنر - 1395 - دوره : 8 - شماره : 3 - صفحه:317 -332
چکیده    بهرام بیضایی به گذشتۀ پرافتخار ایران توجهی ویژه‌ دارد. او یکی از مشخصه‌های عصر زرین، یعنی «مادرسالاری»، را برمی‌گزیند و آن را در بعضی از آثار نمایشی‌اش به تصویر می‌کشد. هدف پژوهش حاضر، مطرح‌کردنِ پیوند قهرمانان زن، با ایزدبانوانِ باستانی ایران در آثار بهرام بیضایی است و نیز بررسی و تحلیل این مولفه، روی چند اثر نمایشی وی. آثاری که در این جستار بررسی می‌‌شوند، عبارت‌اند از: فیلم‌نامه‌ها و نمایش‌نامه‌های ایستگاه سلجوق، پرده‌ی نئی، پرده‌خانه، شب هزار و یکم(1)، شب هزار و یکم(3) و فتح‌نامۀ کلات. در این پژوهش، نخست به روش توصیفی‌ـ تحلیلی، شیوه‌های روایی بیضایی در پیوند قهرمانان زن با ایزدبانوان مشخص و تبیین می‌شوند. سپس، آثار نمایشی وی با توجه به این مولفه‌، بررسی و تحلیل می‌شوند. برآیند مقاله حاکی از آن است که: بیضایی قهرمانان زنِ روایت‌هایش را با ایزدبانوانی که مظهرِ «مهر»، «زایش»، «عشق»، «شجاعت» و از همه مهم‌تر «خردمندی» هستند، پیوند می‌زند. با توجه به آثاری که تحلیل شد، مولفۀ «خردمندی» بیشترین حضور را در پرداختِ شخصیت‌های زن این نویسنده دارد. برخلاف تصور رایج، ایزدبانوی خردمندی، که یکی از مصادیقش، ایزدبانویِ «چیستا» است، بیشتر مورد توجه بیضایی بوده تا ایزدبانویِ «آناهیتا».
کلیدواژه ایزدبانوان، بهرام بیضایی، فیلم‌نامه، قهرمانان زن، نمایش‌نامه
آدرس دانشگاه الزهرا (س), دانشکدۀ علوم انسانی, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران, دانشگاه الزهرا (س), دانشکدۀ علوم انسانی, گروه زبان و ادبیات فارسی, ایران
پست الکترونیکی drhoseini@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved