>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی جایگاه اجتماعی زنان و کودکان در دوره شاه طهماسب صفوی (930-983ق) بر‌اساس تطبیقِ نگاره‌های نُسخِ شاهنامه طهماسبی و هفت‌اورنگ جامی  
   
نویسنده شایسته فر مهناز ,خزایی محمد ,عبدالکریمی شهین
منبع زن در فرهنگ و هنر - 1393 - دوره : 6 - شماره : 2 - صفحه:189 -208
چکیده    عوامل سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، و مذهبی دوران صفوی بر حضور زنان در جامعه تاثیرگذار بود. در ساختارهای جدید، نقش زنان بر‌اساس جایگاه اجتماعی آن‌ها شکل می‌گرفت. همچنین، با برپایی آرامش، کودکان در جوار مادرانشان، از امنیت و آموزش و پرورش بهتری برخوردار شدند. این عوامل نگارگران را به ترسیم بیشتر تصویر زنان و کودکان در نگاره‌هایشان ترغیب کرد. هدف مقاله حاضر شناخت جایگاه اجتماعی زن و کودک در دوره شاه طهماسب، بر‌اساس نگاره‌های شاهنامه طهماسبی و هفت‌اورنگ جامی (نفیس‌ترین نُسخِ نگارگری دوره مذکور)، است و پرداختن به آن، با توجه به اینکه در این زمینه پژوهشی انجام نشده، لازم بوده و تلاشی است برای پاسخ به این پرسش که ویژگی‌های بصری ترسیم نقش زنان و کودکان در نگاره‌های این دو نسخه کدام است و آیا این ویژگی‌ها نشان‌دهنده جایگاه طبقات مختلف اجتماعی آنان است؟ در این پژوهش، که گردآوری مطالب کتابخانه‌ای است و به روش تطبیقی توصیفی‌ـ تحلیلی نگاشته شده، از هر نسخه پنج نگاره در موضوعات متفاوت، که نمایانگر نقش زن و کودک در دربارها و سایر طبقات اجتماعی هستند، مورد بررسی و تطبیق قرار گرفته و می‌توان دریافت که تصویر زن و کودک در نگاره‌های نسخه درباری شاه طهماسبی بازگو‌کننده محدودیت‌های زندگی زنان دربار و اشراف است، اما در نسخه هفت‌اورنگ جامی زنان و کودکان سایر طبقات اجتماعی در محیط‌های شهری و روستایی آزادانه‌تر در فعالیت‌های اجتماعی حضور دارند.
کلیدواژه جایگاه اجتماعی ,زنان و کودکان ,شاهنامه طهماسبی ,نگارگری دوره شاه طهماسب صفوی ,هفت‌اورنگ جامی
آدرس دانشگاه تربیت مدرس, دانشیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس تهران, ایران, دانشگاه تربیت مدرس, دانشیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس تهران, ایران, پژوهشگاه هنر اسلامی, کارشناس ارشد پژوهشگاه هنراسلامی, ایران
پست الکترونیکی sh.abdolkarimi@gmail.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved