>
Fa   |   Ar   |   En
   پدیدارشناسی ازدواج با محارم در دوره‌های ایلام باستان و هخامنشی  
   
نویسنده افخمی بهروز ,خسروی زینب
منبع زن در فرهنگ و هنر - 1396 - دوره : 9 - شماره : 3 - صفحه:429 -451
چکیده    یکی از مسائل فرهنگی برخاسته از اندیشه سیاسی در ایلام باستان، ازدواج با محارم (خودوده) بوده است. ازدواج با محارم، به‏ویژه در میان خاندان سلطنتی، رایج بوده است. آنچه اهمیت تبیین این نوع آیین را دوچندان می‏کند، این است که چنین اندیشه‌ای در بازه زمانی بسیار طولانی انجام می‏شده است. پدیداری این آیین براساس شواهد باستان‏شناختی به دوره تاریخیِ ایلامی برمی‏گردد. در دوره هخامنشی، تاثیرات این آیین با تغییراتی که ناشی از اندیشه سیاسی غالب هر دوره است، تداوم داشته است. در ایران باستان، مذهب و اندیشه سیاسی به‌شدت تحت تاثیر «زیست‌جهان‏ها» بوده و افق‏های هارمونیک داشته‏اند. در این مقاله، به ازدواج با محارم به‏مثابه آیینی برخاسته از اندیشه سیاسی در جهت جاودانگی سلطنت نگریسته می‏شود که در دو دورۀ ایلام باستان و هخامنشی وجود داشته و در دوره ساسانی نیز به شکلی دیگر تداوم ‏یافته است. این تحقیق با رویکرد پدیدارشناسانه، ماهیت، چیستی و چرایی تداوم این آیین را با تاویل مصادیق عینی، چون آب، زن، مار و مفاهیم انتزاعی «مار الهه» در دوره ایلامی مطالعه کرده و باور به توتم و قدسی تلقی‌کردن آن را برخاسته از اندیشه سیاسی منبعث از مذهب، توسط نهاد سیاست و قدرت، در هر دو دوره ایلامی و هخامنشی، می‏داند.
کلیدواژه ازدواج با محارم، اندیشه سیاسی، ایلام باستان، باستان‏شناختی، زن، شواهد
آدرس دانشگاه محقق اردبیلی, گروه باستان ‌شناسی, ایران, دانشگاه محقق اردبیلی, ایران
پست الکترونیکی z.khsravi@uma.ac.ir
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved