>
Fa   |   Ar   |   En
   مطالعه ویژگی‌ های کانی‌ شناسی، میکرومورفولوژی و تغییر و تحول خاک‌ های حاشیه پلایای بجستان  
   
نویسنده قاسم زاده گنجه ای محمد ,کریمی علیرضا ,زین الدینی علی ,خراسانی رضا
منبع آب و خاك - 1395 - دوره : 30 - شماره : 6 - صفحه:2046 -2059
چکیده    پلایا از جمله شکل‌های اراضی مهم در مناطق بیابانی می‌باشد و سطح زیادی را در این مناطق به خود اختصاص داده است. هدف از این پژوهش بررسی ویژگی‌ها، تغییر و تحول، میکرومورفولوژی و کانی‌شناسی خاک‌های حاشیه پلایای بجستان در شمال شرق ایران بود. برای این منظور پس از شناسایی زمین‌ریخت‌ها، در امتداد یک برش، 11 خاکرخ در سطوح ژئومورفیک مخروط افکنه حاشیه پلایا، اراضی حد واسط مخروط افکنه و کفه رسی و همچنین کفه رسی مطالعه شد. هدایت الکتریکی خاک‌ها از 9/0 در مخروط افکنه تا 7/36 دسی‌زیمنس بر متر در حاشیه کفه نمکی متغیر بود. بافت خاک در کفه رسی، لوم رسی با غالبیت سیلت بود. کانی‌های رسی خاک‌های مورد مطالعه به‌ترتیب فراوانی شامل اسمکتیت، ایلیت، کلریت و پالیگورسکیت بودند. بر خلاف پلایاهای دیگر در ایران، پالیگورسکیت فراوانی کمتری داشت. افق btkb قرمز رنگ، متکامل‌ترین افق در کل منطقه در مخروط افکنه بود که در زیر لایه‌های سنگریزه‌دار آبرفتی مدفون شده ‌است. تجمع رس به صورت پوشش ذرات شن در مقطع نازک مشاهده شد. افق bk، حداکثر تکامل در کفه رسی بود. پوشش رسی،کربنات‌های ثانویه اغلب به شکل نودول همراه با فرم‌های عدسی شکل گچ، پدوفیچرهای غالب خاک را تشکیل می‌دهند. وجود افق bk در خاک‌های رویی و افق btkb در بین توالی لایه‌های رسوبی، نشان‌ دهنده توالی فرآیندهای خاک‌سازی، فرسایش و رسوب است. افق btkb نشان‌ دهنده یک دوره گرم و مرطوب‌تر و افق bk نشان ‌دهنده یک دوره نسبتا مرطوب‌تر نسبت به زمان حاضر است. مورفولوژی خاک‌های مورد مطالعه، نشان ‌دهنده مشابهت شرایط خاک‌سازی منطقه مورد مطالعه با شرق و مرکز ایران است.
کلیدواژه تغییر و تحول خاک، پلایا، پوسته‌های رسی، ژئومورفولوژی، کانی ‌‌شناسی رس
آدرس دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, ایران. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی, مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی, بخش تحقیقات خاک و آب, ایران, دانشکده کشاورزی, دانشگاه فردوسی مشهد, گروه علوم خاک, ایران, سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی, موسسه تحقیقات آب و خاک, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه علوم خاک, ایران
پست الکترونیکی khorasani@um.ac.ir
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved