>
Fa   |   Ar   |   En
   افزایش کارایی نقشه حاصلخیزی خاک برای کشت برنج با استفاده از منطق فازی، ahp و gis  
   
نویسنده سیدمحمدی جواد ,اسماعیل نژاد لیلا ,رمضانپور حسن
منبع آب و خاك - 1395 - دوره : 30 - شماره : 4 - صفحه:1114 -1129
چکیده    افزایش عملکرد گیاهان زراعی تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله ویژگی‎های خاک همچون عناصر غذایی موجود در آن است. تعیین درجه حاصلخیزی خاک برای مشخص کردن میزان کوددهی بسیار مهم بوده و بدون توجه به این موضوع، مصرف کودهای شیمیایی، نه تنها باعث افزایش عملکرد محصولات کشاورزی نمی‎شود، بلکه باعث تحمیل هزینه‎های اضافی، به هم خوردن تعادل عناصر غذایی در خاک و مسائل زیست محیطی می‎گردد. بنابراین تهیه نقشه حاصلخیزی و تعیین درجه آن ضروری به نظر می‎رسد. از طرفی منطق فازی برای تهیه نقشه‎ها در علوم مختلف به ویژه علوم خاک به‎طور گسترده مورد استفاده قرار می‎گیرد. لذا انتظار می‎رود باعث افزایش کارایی نقشه‎های حاصلخیزی خاک برای محصولات کشاورزی مختلف گردد. در این مطالعه تلاش شده است تا با تهیه نقشه حاصلخیزی خاک در نواحی مرکزی استان گیلان، با استفاده از منطق فازی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی در محیط نرم افزار arcgis وضعیت منطقه از نظر حاصلخیزی برای گیاه برنج ارزیابی شده و دقت نقشه‎ مربوطه با استفاده از این روش‎ها نسبت به روش‎های سنتی افزایش یابد. جهت نیل به اهداف، مقادیر کربن ‎آلی، فسفر و پتاسیم خاک که از 117 نقطه مورد مطالعه اخذ شده بود، وارد مدل شدند. ابتدا درون‎یابی این نقاط برای هر سه پارامتر با استفاده از روش کریجینگ در محیط gis4 انجام شد. سپس برای هر یک از پارامترهای مورد مطالعه با تعریف تابع عضویت s شکل، نقشه فازی تهیه گردید. پس از تعیین تابع عضویت، نقشه‎های مربوط به هر سه پارامتر با استفاده از ahp5 وزن‎دار شده و از روی هم اندازی لایه‎ها، نقشه حاصلخیزی خاک تهیه شد. مقایسه نقشه فازی و نقشه تهیه شده به روش بولین با استفاده از مقادیر پارامترها در نقاط نمونه‎برداری مجدد برای کنترل دقت نقشه‎ها نشان داد که منطق فازی با ahp می‎تواند با افزایش دقت و کارایی نقشه، در استفاده بهینه از کودها موثر باشد. همچنین مقادیر معیارهای واریانس نسبی و ضریب توجیه‎پذیری نشان داد که نقشه فازی، تغییرات پارامترها را به خوبی تفکیک کرده است.
کلیدواژه سیستم اطلاعات جغرافیایی، فازی، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، نقشه حاصلخیزی
آدرس دانشگاه تبریز, دانشکده کشاورزی, ایران, دانشگاه تهران, دانشکده کشاورزی, ایران, دانشگاه گیلان, دانشکده کشاورزی, گروه مهندسی علوم خاک, ایران
پست الکترونیکی hasramezanpour@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved