>
Fa   |   Ar   |   En
   مقایسه تولید رواناب سطحی، ‌هدررفت خاک و عناصر غذایی در آبخیز‌های نمونه و شاهد کاخک، استان خراسان رضوی  
   
نویسنده داودی مقدم داود ,صادقی حمیدرضا ,اعظمی راد محمود
منبع آب و خاك - 1395 - دوره : 30 - شماره : 3 - صفحه:920 -929
چکیده    مهار تخریب اراضی به‌منظور حفظ ثروت‌های ارزشمند طبیعی، امری حیاتی به‌شمار می‌رود. در همین راستا، یکی از موارد مدیریت های علمی و بهینه کشاورزی و منابع طبیعی به عنوان اصولی‌ترین مولفه های مهم توسعه پایدار، کمّی‌سازی رواناب تولیدی، هدرفت خاک و عناصر غذایی از عرصه های منابع طبیعی و در شرایط سخت مدیریتی است. با این وجود، پژوهش‌های جامع و مقایسه‌ای ارزیابی میزان تولید رواناب سطحی و هدررفت خاک و نیز عناصر غذایی در اثر الگوهای مختلف مدیریتی بسیار محدود مورد توجه قرار گرفته است. لذا پژوهش حاضر با هدف مقایسه تولید روان‌آب سطحی، هدررفت خاک و عناصر غذایی در دو آبخیز حفاظت ‌شده (نمونه) و حفاظت نشده (شاهد) در حوزه آبخیز کاخک گناباد برنامه‌ریزی شد. بدین منظور پژوهش حاضر در کرت‌هایی با ابعاد استاندارد 1/22× 8/1 متر در هر یک از آبخیزهای نمونه و شاهد، در سه دامنه‌ شرقی، غربی و شمالی و با سه تکرار و در مقیاس رگبارهای طبیعی اتفاق‌ افتاده از سال 1390 تا اوایل سال 1393 صورت پذیرفت. نتایج پژوهش صورت گرفته نشان داد که اختلاف هدررفت خاک، غلظت نیتروژن، غلظت پتاسیم و غلظت رسوب در آبخیزهای نمونه و شاهد معنی‌دار (p<0/05) بوده، بدین صورت که مقادیر هدررفت خاک، غلظت نیتروژن، غلظت پتاسیم و غلظت رسوب در آبخیز شاهد به‌ترتیب 35/1، 23/0، 25/257 و 9/7 و در آبخیز نمونه به‌ترتیب 17/0، 17/0، 9/402 و 41/4 بود. علاوه‌ بر آن، نتایج به‌دست آمده نشان داد که اختلاف حجم رواناب و غلظت فسفر در دو آبخیز نمونه و شاهد معنی‌دار (p>0/05) نبود، بدین صورت که مقادیر آن‌ها در آبخیز شاهد به‌ترتیب 6/238 و 28/20 و در آبخیز نمونه به‌ترتیب 6/169 و 04/15 بوده است. مطالعه صورت گرفته نشان داد که تداوم الگوی حفاظتی برای حفظ کمیت و کیفیت منابع آب و خاک ضروری است.
کلیدواژه افت کیفیت خاک، کرت فرسایشی، عناصر غذایی خاک، رسوب، فرسایش خاک
آدرس دانشگاه تربیت مدرس, دانشکده منابع طبیعی, گروه مهندسی آبخیزداری, ایران, دانشگاه تربیت مدرس, دانشکده منابع طبیعی, گروه مهندسی آبخیزداری, ایران, اداره کل منابع طبیعی خراسان رضوی, ایران
پست الکترونیکی azamyrad@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved