>
Fa   |   Ar   |   En
   پایش خشکسالی بر مبنای شاخص بارش- تبخیر و تعرق استاندارد شده (spei) تحت تاثیر تغییر اقلیم  
   
نویسنده زارع ابیانه حمید ,قبائی سوق محمد ,مساعدی ابوالفضل
منبع آب و خاك - 1394 - دوره : 29 - شماره : 2 - صفحه:374 -392
چکیده    ویژگی‌های خشکسالی به عنوان یکی از وقایع محیطی، در دوره‌های آتی ممکن است تحت تاثیر تغییرات اقلیمی تغییر نماید. در این تحقیق با بررسی شاخص‌های بارش- تبخیر و تعرق استاندارد شده (spei)، شناسائی خشکسالی (rdi) و بارش استاندارد شده (spi)، از شاخص spei برای پایش وضعیت خشکسالی ایستگاه سینوپتیک همدان تحت تاثیر تغییر اقلیم در دهه‌های آتی استفاده شده‌است. بدین منظور دورة 2010-1981 به عنوان دورة پایه انتخاب و شبیه‌سازی شرایط اقلیم آتی بر مبنای سناریوهای انتشار a1b، a2 و b1 و اجرای گروهی داده‌های 5 مدل گردش عمومی جو با استفاده از مدل lars-wg5 در دوره آماری 2040-2011 انجام شد. با شبیه‌سازی مقادیر بارش و دما، شاخص‌های spei، rdi و spi در مقیاس‌های زمانی سالانه و هم‌چنین 1 و 3 و 6 ماهه (کوتاه‌مدت) و 12، 18 و 24 ماهه (بلندمدت) برای دوره‌های پایه و آتی محاسبه و ارتباط بین آن‌ها بررسی گردید. در ادامه، با پایش وضعیت‌های رطوبتی از طریق شاخص spei، ویژگی‌های دوره‌های خشک و مرطوب بر مبنای تئوری ران استخراج و برای دوره‌های پایه و آتی با هم مقایسه شدند. نتایج شبیه‌سازی اجرای گروهی مدل‌ها نشان‌داد طی سه دهة آینده بر اساس نتایج سناریوی محتمل a2، دمای متوسط و بارش نسبت به دورة پایه به ترتیب 82/0 درجه سانتی‌گراد و 5/2 درصد افزایش می‌یابند. پایش وضعیت رطوبتی بر مبنای شاخص spei نیز نشان‌دهندة تغییرات زیاد شرایط رطوبتی در دهة اول پیش‌بینی، نسبت به دهه‌های دوم و سوم می‌باشد. هم‌چنین انتظار می‌رود در مقیاس‌های بلندمدت تعداد دوره‌های خشک کاهش و تداوم طولانی‌ترین دوره خشک و متعاقب آن حجم کمبودها نسبت به دورة پایه افزایش یابند. علاوه بر این انتظار می‌رود مجموع حجم مازادها در دوره‌های مرطوب نسبت به دوره پایه کاهش یابد که می‌تواند بیانگر افزایش کمبود رطوبتی در دهه‌های آتی باشد.
کلیدواژه اجرای گروهی ,تغییر اقلیم ,تئوری ران ,خشکسالی ,شاخص بارش- تبخیر و تعرق استاندارد شده (spei)
آدرس دانشگاه بوعلی سینا, دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان, ایران, دانشگاه بوعلی سینا, دانشجوی دکتری گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, استاد دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد, ایران
پست الکترونیکی mosaedi@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved