>
Fa   |   Ar   |   En
   غلظت کل و قابل جذب فلزات سنگین و ارزیابی شاخص های آلودگی در خاک های شهرستان زنجان  
   
نویسنده طاهری مهدی ,اسماعیلی آفتابدری محمد ,خوش زمان تورج ,تکاسی محمد ,عباسی محمد
منبع آب و خاك - 1394 - دوره : 29 - شماره : 5 - صفحه:1297 -1308
چکیده    به‌منظور برآورد میزان آلودگی خاک، غلظت کل و قابل جذب فلزات سنگین در 144 نمونه تهیه شده از عمق 15-0 سانتی متری خاک‌های اطراف شهرستان زنجان اندازه گیری شد. سپس شاخص های ارزیابی میزان آلودگی (زمین انباشتگی، فاکتور غنی سازی و نسبت قابل جذب) محاسبه و نقشه‌های پراکنش فلزات سنگین به روش عکس فاصله تهیه شد. مقادیر میانه غلظت کل فلزات (با عصاره گیر تیزاب سلطانی) برای کادمیم، مس، سرب و روی به ترتیب برابر 5/0، 5/22، 14 و 3/82 و مقادیر میانه غلظت قابل جذب (استخراج شده با dtpa) آن ها به ترتیب برابر 1/0، 9/0، 6/1 و 2/3 میلی گرم بر کیلوگرم خاک اندازه گیری شد. صدک نودم شاخص زمین انباشتگی نشان داد حداقل 10 درصد نمونه ها آلوده به فلزات روی، سرب و کادمیم هستند. از نظر شاخص فاکتور غنی سازی، آلودگی با منشا درازمدت مشاهده نشد. بالا بودن نسبت قابل جذب فلزات سرب و روی نشان داد منشا آلودگی آن ها یکسان بوده و از منابع جدید آلاینده به خاک ها وارد شده اند. تمام شاخص‌های ارزیابی آلودگی با ماده آلی خاک ها همبستگی مثبت (به‌جز نسبت قابل جذب کادمیم) داشتند. بنابراین ماده آلی عامل اصلی کنترل‌کننده این شاخص‌ها شناخته شد. شاخص‌های زمین انباشتگی روی، کادمیم و سرب و نسبت‌های قابل جذب روی و سرب نیز با اسیدیته خاک ها همبستگی منفی نشان دادند. درنتیجه در طول فصولی از سال قابلیت جذب فلزات سنگین در خاک افزایش می‌یابد.
کلیدواژه فلزات سنگین ,شاخص آلودگی ,شاخص زمین انباشتگی ,فاکتور غنی سازی ,نسبت قابل جذب
آدرس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان, استادیار مرکز تحقیقات, ایران, مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان, محقق مرکز تحقیقات, ایران, مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان, محقق مرکز تحقیقات, ایران, مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان, محقق مرکز تحقیقات, ایران, مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان, محقق مرکز تحقیقات, ایران
پست الکترونیکی abasimohamad7@gmail.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved