>
Fa   |   Ar   |   En
   تعیین عوامل موثر بر وقوع خشکسالی با تحلیل داده های پانلی (مطالعه موردی استان خراسان رضوی)  
   
نویسنده کواکبی غزاله ,موسوی بایگی محمد ,مساعدی ابوالفضل ,جباری نوغابی مهدی
منبع آب و خاك - 1393 - دوره : 28 - شماره : 6 - صفحه:1298 -1310
چکیده    خشکسالی یک پدیده طبیعی خزنده است که با کمبود رطوبت نسبت به شرایط نرمال به کندی آغاز و به آرامی گسترش می یابد. این پدیده به شدت بر همه جوانب فعالیت های بشری تاثیرگذار است. در حالی که تعریف جامع و کاملی برای آن ارائه نشده ویک شاخص دقیق و فراگیری نیز برای پایش آن وجود ندارد. مطالعه حاضر ابتدا به پایش سالانه و فصلی خشکسالی 10 ایستگاه سینوپتیک استان خراسان رضوی در طی یک دوره 24 ساله (2010-1991) با دو شاخص SPI و RDI پرداخته است. سپس پارامترهای موثر بر خشکسالی سالانه و فصلی با روش داده های پانلی (داده های ترکیبی) و شاخص های SPI و RDI تعیین شود. براساس نتایج حاصل از پایش خشک سالی مشخص شد که خشکسالی نسبتا شدیدی در سال 2008 در ایستگاه های همدید استان حاکم بوده است. تحلیل به روش داده های ترکیبی نشان داد که تمام شش پارامتر متوسط حداکثر و حداقل دما، ساعت آفتابی، بارش، درصد رطوبت نسبی و متوسط سرعت باد در ارتفاع 2متری- که برای محاسبه شاخص RDI استفاده می شوند- برای محاسبه خشکسالی سالانه و فصلی 10 ایستگاه مورد مطالعه نیاز نیست و تنها برخی از این پارامترها بسته به مقیاس زمانی موردنظر نیاز است. پارامتر متوسط دمای حداقل در مقیاس های زمانی سالانه و فصل تابستان، پارامتر درصد رطوبت نسبی در مقیاس های زمانی سالانه، فصل بهار و زمستان به عنوان پارامترهای موثر پیش بینی انتخاب شدند. همچنین بارش نیز تنها عامل موثر بر خشکسالی با توجه به شاخص های SPI و RDI در مقیاس های زمانی سالانه و فصلی می باشد.
کلیدواژه پانل دیتا ,خراسان رضوی ,خشکسالی ,شاخص های SPI ,RDI
آدرس دانشگاه فردوسی مشهد, دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی آب, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, استاد گروه مهندسی آب, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, استاد دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, استادیار گروه آمار, ایران
پست الکترونیکی jabbarinm@um.ac.ir
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved