>
Fa   |   Ar   |   En
   جذب و واجذب سرب در برخی از خاک های آهکی استان آذربایجان غربی  
   
نویسنده رجبی بهاره ,خداوردی لو حبیب ,صمدی عباس ,رسولی صدقیانی میرحسن
منبع آب و خاك - 1390 - دوره : 25 - شماره : 6 - صفحه:1287 -1298
چکیده    فراهمی فلزات سنگین به توزیع این فلزات بین فاز محلول و جامد خاک بستگی دارد و توسط هم‌دما های جذب بیان می شود. در این پژوهش 20 نمونه خاک سطحی (30-0 سانتی‌متر) متعلق به پنج زیرگروه از خاک های زراعی استان آذربایجان غربی انتخاب شد. هم‌دمای جذب سرب در خاک-ها با به تعادل رساندن خاک با محلول هایی با غلظت های صفر،100، 300، 500، 700، 1100 و 1300 میلی گرم سرب در لیتر از منبع نمک نیترات سرب و در محلول زمینه 01/0 مولار نیترات سدیم به‌دست آمد. کانی ایلایت، رس غالب زیر گروه های تیپیک اندواکواپتس (TE)، تیپیک هاپلوزرپتس ((TH و تیپیک کلسی زرپتس ((TC و کانی اسمکتایت، رس غالب در زیر گروه های ورتیک اندواکواپتس (VE) و ورتیک کلسی زرپتس (VC) بود. در خاک های مختلف کربنات کلسیم معادل فعّال (ACCE) از 3/4 تا 8/7 درصد؛ کربنات کلسیم معادل (CCE) از 2/6 تا 16 درصد و رس از 31 تا 45 درصد متغیر بودند. معادلات لانگمویر، فروندلیچ و خطی به داده های جذب سرب برازش یافتند. مدل فروندلیچ (70/0 > R2 > 98/0) و مدل خطی (51/0 > R2 > 94/0) برازش مناسبی با داده ها داشتند. مدل لانگمویر (71/0 > R2 > 99/0) تنها به برخی از خاک های مورد مطالعه، که عمدتاً CCE کمی داشتند، برازش یافت. همبستگی مثبت معنی داری بین CCE با حداکثر جذب سرب (b) (01/0P ? ;84/0r =) و همچنین با پارامتر a فروندلیچ (001/0P ? ;78/0r =) مشاهده شد. همبستگی مثبت معنی داری بین ضریب توزیع ((KSD با ACCE (01/0 P ? ;55/0r =) به‌دست آمد. مطالعات رگرسیونی چند متغیره گام به گام نشان داد که 62 درصد تغییرات در پارامتر a فروندلیچ و ظرفیت جذب سرب در خاک های آهکی، ناشی از CCE (001/0 P ? ;62/0r =) بود. با این حال، pH نسبتاً بالای خاک های مورد مطالعه (0/7 تا 0/8) و حضور مقادیر نسبتاً بالای کربنات آزاد و فعّال در این خاک ها به همراه ظرفیت جذب بالای آنها، امکان تشکیل فاز جامد رسوب به شکل کربنات سرب را تبیین می نماید. پیوندهای قوی و برگشت ناپذیر سرب در خاک های مورد مطالعه مشاهده شد. می توان نتیجه گیری کرد که رس و CCE مهمترین وی‍ژگی-های خاک در کنترل جذب سرب در خاک های مورد مطالعه هستند.
کلیدواژه جذب و واجذب ,رس ,زیست فراهمی ,سرب ,کربنات کلسیم ,Sorption ,Clay ,Bioavailability ,Lead ,Calcium carbonate ,Desorption
آدرس دانشگاه ارومیه, دانشجوی کارشناسی ارشد, ایران, دانشگاه ارومیه, استادیار, ایران, دانشگاه ارومیه, دانشیار, ایران, دانشگاه ارومیه, استادیار, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved