>
Fa   |   Ar   |   En
   ترمیم داده های مفقود هواشناسی با روش های تکاملی و یادگیری ماشین مطالعه موردی: بارش و دمای ماهانه درازمدت مشهد  
   
نویسنده فرزندی محبوبه ,ثنایی نژاد حسین ,قهرمان بیژن ,سرمد مجید
منبع آب و خاك - 1398 - دوره : 33 - شماره : 2 - صفحه:361 -377
چکیده    بارش و دما از مهم‌ترین متغیرهای هوا و اقلیم شناسی هستند. طول دوره آماری اهمیت بسزایی در دقت تحلیل این دو متغیر دارد. حجم نمونه کمتر از 100 سال نمی تواند نوسانات دراز مدت را به خوبی منعکس کند. طولانی ترین آمار مربوط به دما و بارش ماهانه مشهد نزدیک به 125 سال (از حدود 1893 الی 2017) است. متاسفانه این آمار مفقودی دارد. ترمیم داده های مفقود و افزایش دقت برآورد آن ها هدف این پژوهش است. ایستگاه هایی از کشورهای مجاور به عنوان ایستگاه های مبنا انتخاب شدند. ابتدا داده های مفقود با برازش ده الگوی رگرسیونی چندگانه برای بارش ماهانه (با ضرایب تعیین 0.63 تا 0.81) و شش الگو برای دمای ماهانه (0.986تا 0.993) ترمیم شدند. سپس برای کاهش خطاها، پارامترهای الگوهای رگرسیونی با روش های ga و aco بهینه شدند. افزون بر این دو روش ann و svr نیز به منظور الگوسازی این داده ها نیز به کار گرفته شدند. نتایج نشان داد ga و aco دقت برآورد داده های مفقود بارش را نسبت به روش های رگرسیونی فوق به طور چشمگیری افزایش می دهد. کمترین rmse بین تمام الگوهای رگرسیونی بارش 9.79 میلی متر است. این معیار با روش ga به 2.560 میلی متر و با aco به 2.559 کاهش می بابد. کمترین rmse بین الگوهای رگرسیونی دما 0.986 میلی متر است. این معیار با روش ann به 0.726 میلی متر و با svr نیز به 0.551 کاهش می بابد. مقایسه ترمیم دما و بارش نشان می دهد که روش های تکاملی برای بارش و روش های یادگیری ماشین برای دما عملکرد بهتری دارند.
کلیدواژه الگوریتم ژنتیک، داده مفقود، رگرسیون بردار پشتیبان، شبکه عصبی مصنوعی، کلونی مورچگان
آدرس دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه علوم و مهندسی آب, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه علوم و مهندسی آب, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده کشاورزی, گروه علوم و مهندسی آب, ایران, دانشگاه فردوسی مشهد, دانشکده ریاضی, گروه آمار, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved