>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی اثر کم آبیاری بخشی ریشه در دورهای آبیاری مختلف بر کارایی مصرف آب و پارامترهای رشد گیاه آفتابگردان  
   
نویسنده چراغی زاده مجتبی ,شاهنظری علی ,ضیاءتباراحمدی میرخالق
منبع آب و خاك - 1397 - دوره : 32 - شماره : 3 - صفحه:501 -516
چکیده    مبنای کم‌آبیاری بخشی ریشه، آبیاری متناوب نیمی از ریشه و خشک نگه داشتن نیمه دیگر است. ریشه گیاه در قسمت تر، آب کافی را جذب می‌کند؛ بخش دیگر از ریشه در خاک خشک، با عکس العمل نسبت به خشکی و فرستادن علایمی به روزنه‌ها، با تحت تآثیر قرار دادن مقدار بازشدگی آن ها، باعث کاهش تلفات آب می‌شود. این پژوهش روی گیاه آفتابگردان در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، در سالهای 1394 و 1395 اجرا شد. برای اجرا از آزمایش کرت های خرد شده با سه فاکتور اصلی (دور آبیاری) و سه فاکتور فرعی (مقدار آب آبیاری) در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار استفاده شد. دورها شامل آبیاری بعد از 20، 35 و 50 میلی‌متر تبخیر از تشت تبخیر کلاس a بود (به‌ترتیب f-20، f-35 و f-50). مقدار آب آبیاری در 3 مقدار 100%، 75% و 55% نیاز آبی بود (به ترتیب fi، prd-75 وprd-55). اجرای fi به صورت معمولی (دو طرفه) و prd-75 و prd-55 به صورت متناوب در طرفین ریشه (آبیاری بخشی) بود. در بررسی عامل دور آبیاری، بر مبنای نتایح 2 سال انجام آزمایش، بهترین نتایج برای پارامترهای رشد گیاه، در دور آبیاری بعد از 20 میلی متر تبخیر از تشت تبخیر کلاس a بود. همچنین بهترین نتایج برای پارامترهای رشد گیاه آفتابگردان در آبیاری کامل نتیجه شد. با توجه به وجود اختلاف معنی دار در غالب پارامترهای رشد بین آبیاری کامل و کم آبیاری بخشی ریشه در سطح 55%، در صورت اجرای کم‌آبیاری بخشی ریشه، سطح 75% برای کم آبیاری توصیه می‌شود. در مورد عامل دور آبیاری، برای غالب پارامترهای رشد گیاه بین تیمارهای f-20 و f-50 اختلاف معنی دار وجود داشت؛ لذا با در نظر گرفتن این مورد و نیز مساله افزایش هزینه بهره برداری با کاهش دور آبیاری، دور آبیاری f-35 توصیه می شود. بررسی مشخصه کارایی مصرف آب آبیاری برای عامل دور آبیاری حاکی از وجود اختلاف معنی دار بین هر سه دور آبیاری بود. بیشترین مقادیر در f-50 و کمترین مقادیر در f-20 حاصل شد. با وجود افزایش در مقدار مشخصه کارایی مصرف آب آبیاری در prd-75 در مقایسه با سایر تیمارها برای هر دو سال انجام آزمایش، این اختلاف معنی دار نبود. با توجه به عدم وجود اختلاف معنی دار بین تیمار دور آبیاری f-35 و f-50 در سال دوم آزمایش و نیز وجود افزایش نسبی در مقدار این مشخصه در prd-75 در مقایسه با دو تیمار دیگر، به منظور داشتن کارایی مصرف آب بیشتر، انجام کم آبیاری بخشی ریشه در سطح 75% با دور آبیاری f-35 توصیه می شود. با بررسی همزمان مشخصه کارایی مصرف آب آبیاری و نیز پارامترهای رشد گیاه آفتابگردان، این نتیجه حاصل شد که با بهره گیری از prd-75 در دور آبیاری f-35، میتوان ضمن صرفه جویی در مصرف آب آبیاری و افزایش در مشخصه کارایی مصرف آب آبیاری، با کمترین کاهش ها در مشخصه های رشد گیاه آفتابگردان مواجه شد.
کلیدواژه آفتابگردان، تنش آبی، تولید بهینه، صرفه جویی، مازندران
آدرس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری, گروه مهندسی آب, ایران, دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری, گروه مهندسی آب, ایران, دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری, گروه مهندسی آب, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved