>
Fa   |   Ar   |   En
   چالش‌های دفاعی امنیتی حوزه دریای خزر از منظر منافع امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران  
   
نویسنده شمس دولت آبادی محمودرضا ,زرگرزاده محمدعلی
منبع امنيت ملي - 1398 - دوره : 9 - شماره : 31 - صفحه:79 -106
چکیده    هدف اصلی تحقیق، شناسایی و احصاء چالش های دفاعی امنیتی حوزه دریای خزر از منظر منافع امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران است. متناسب با این هدف؛ با مطالعات کتابخانه ای و بهره گیری از مصاحبه با افراد نخبه و صاحب نظر در حوزه دفاعی امنیتی دریای خزر، منافع امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران به پنج حوزه فرهنگی اجتماعی، زیست‌محیطی، اقتصادی، سیاسی– حقوقی و نظامی تقسیم گردید.  نوع تحقیق کاربردی– توسعه ای و روش تحقیق، آمیخته با رویکرد اکتشافی است. محقق در مرحله اول پس از مطالعات کتابخانه ای و مصاحبه با جامعه خبرگی در حوزه دریای خزر برای دستیابی به ابعاد، مولفه ها و زیرمولفه ها به روش کیفی، از تکنیک تحلیل محتوا استفاده نمود؛ سپس برای رتبه بندی، اهمیت و میزان ارتباط بین ابعاد، مولفه ها و زیرمولفه ها از روش کمی با نرم افزارهای spss,smartpls استفاده نموده است.  در بُعد فرهنگی اجتماعی، از مولفه ای تحت عنوان وجوه افتراق فرهنگی (چالش های فرهنگی اجتماعی)، تعداد هشت زیرمولفه، در بُعد زیست‌محیطی از مولفه آلاینده های زیست‌محیطی، تعداد 9 زیرمولفه، در بُعد اقتصادی، از مولفه عوامل واگرایی اقتصادی، تعداد هفت زیرمولفه، در بُعد سیاسی حقوقی، از مولفه چالش های سیاسی حقوقی، تعداد شش زیرمولفه و در بُعد نظامی، از مولفه چالش های نظامی، تعداد شش زیرمولفه و در مجموع تعداد پنج مولفه واگرا (چالش زا) و 36 زیرمولفه احصاء گردید. در بین پنج بُعد ذکر شده بالا بُعد نظامی بالاترین امتیاز را به خود اختصاص و تعداد 4 زیرمولفه از 6 زیرمولفه به‌طور یکسان با ضریب بار عاملی یک، مهم‌ترین چالش های نظامی تضعیف کننده منافع امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در حوزه خزر محسوب می شوند که عبارتند از: الف دخالت آمریکا و کشورهای غربی در ترتیبات دفاعی امنیتی سه کشور ساحلی (قزاقستان، ترکمنستان و آذربایجان) ب معرفی جمهوری اسلامی ایران به عنوان محور شرارت و آشوب در منطقه خزر توسط آمریکا (عملیات روانی بر علیه جمهوری اسلامی ایران) ج در تنگنا نگاه داشتن و محاصره ژئوپلیتیک جبهه شمالی جمهوری اسلامی ایران توسط روسیه (رودخانه ولگادن در احاطه کامل روسیه) د نفوذ و استقرار گروه های مختلف تروریستی در کشورهای ساحلی دریای خزر
کلیدواژه منافع ملی، منافع امنیت ملی، راهبرد دفاعی امنیتی جمهوری اسلامی ایران، دریای خزر
آدرس دانشگاه عالی دفاع ملی, ایران, دانشگاه عالی دفاع ملی, ایران
پست الکترونیکی mmaazz@chmail.ir
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved