>
Fa   |   Ar   |   En
   تحلیل جنبش‌های اجتماعی خاورمیانه با تاکید بر مولفه‌های شرق‌شناسی ادوارد سعید  
   
نویسنده مختاری مریم ,دهقانی عبدالرحیم
منبع جامعه شناسي سياسي جهان اسلام - 1394 - دوره : 3 - شماره : 2 - صفحه:89 -112
فایل تمام متن
چکیده    جنبش‌های اجتماعی که در سال‌های گذشته در منطقۀ خاورمیانه و شمال آفریقا به‌وقوع پیوست، بسیاری از معادلات منطقه‌ای و جهانی را به‌هم ریخت. در این مقاله ریشه‌های شکل‌گیری این جنبش‌ها باتوجه‌به مولفه‌های شرق‌شناسی ادوارد سعید نشان داده شد. روش تحقیق این مقاله روش مقایسه‌ای و روش گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که اندیشۀ شرق‌شناسانۀ سعید از یک سو زمینه‌ساز شکل‌گیری گفتمان مقاومت شد و از سوی ‌دیگر ازطریق وارد‌کردن حاشیه و دیگری (شرق) در متن، زمینۀ شکل‌گیری یک جامعۀ فاقد مرکز ازطریق محور‌شدن یک‌سری ایده‌های جهان‌شمول شده است. این ایده‌های جهان‌شمول از یک طرف منطق دو انگارانۀ غرب را تضعیف کرده و ازطرف دیگر نوعی نماد برای مرزبندی با گفتمان شرق‌شناسی شد. بنابراین این هویت‌گرایی اسلامی و بومی باعث شکل‌گیری نظام چندمرکزی شد و مشروعیت گفتمانی غرب را با چالش رو‌به‌رو کرد. سعید بر این باور بود که نباید با اصول و مبانی غرب به مقابله با شرق‌شناسی پرداخت، بلکه با تاکید بر ارزش‌های جهان‌شمول همچون آزادی، یکتاپرستی، نفی ظلم و تبعیض، عدالت‌گرایی، عقلانیت، صلح‌جویی، حقوق بشر و کرامت انسانی که ریشه در جهان‌بینی اسلامی دارد، باید در برابر اندیشۀ شرق‌شناسی مقاومت کرد. بنابراین باتوجه‌به اینکه ریشۀ این ایده‌های جهان‌شمول در فرهنگ اسلامی است، این کشورها ازطریق تاکید بر این ایده‌های جهان‌شمول به‌نوعی به مقابله با گفتمان شرق‌شناسی پرداختند و از این طریق توانستند برای خود هویتی مستقل بر مبنای فرهنگ اسلامی ایجاد کنند.
کلیدواژه شرق‌شناسی، خاورمیانه، مقاومت، یونیورسالیسم
آدرس دانشگاه یاسوج , دانشگاه یاسوج
پست الکترونیکی adehghani26@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved